Yeni bir ekonomik analiz, dünya genelinde doğurganlığın insan nüfusunu kendini yenileme eşiğinin altına inmiş olabileceğini öne sürüyor. Çalışmaya göre bu dönüşüm, Birleşmiş Milletler'in tahminlerinden daha hızlı gerçekleşiyor olabilir.
University of Pennsylvania'dan Jesús Fernández-Villaverde ve Northwestern University'den Patrick Norrick, 1950-2023 dönemini kapsayan 236 ülke ve bölgeyi inceleyerek 219 yerde doğurganlık eğilimlerinin aşağı yönlü seyrettiğini belirledi. Araştırma, düşüşlerin yalnızca yüksek gelirli toplumlarda değil, orta gelir grubundaki ülkelerde de hızlandığını gösteriyor.
Fertility Shift Is Spreading Faster
Analize göre Thailand, Colombia ve Tunisia gibi ülkelerde doğurganlık oranları replacement seviyesinin belirgin biçimde altına indi. Araştırmacılar, küresel replacement doğurganlık düzeyini yaklaşık 2.20 olarak hesaplıyor ve dünya nüfusunun 2056 civarında yaklaşık 9 milyarda zirve yapabileceğini öngörüyor.
Bu sonuç, uzun süredir geçerli olan "zengin ülkelerde doğurganlık düşer, daha yoksul ülkelerde yüksek kalır" varsayımının zayıfladığını düşündürüyor. Yeni model, doğurganlıkta küresel ortak eğilimin 1978 civarında zirve yaptığını, sonrasında ise ülkelere özgü farklı yönelimlerin belirleyici hale geldiğini savunuyor.
Çalışma ayrıca, küçük davranış değişimlerinin büyük demografik etkiler yaratabildiğini vurguluyor. Üç çocuk yerine iki çocuk, iki yerine bir çocuk ya da hiç çocuk sahibi olmama yönündeki sınırlı kaymalar, ulusal ortalamayı hızla aşağı çekebiliyor.
Yazarlar, modern yaşamın eğitim, kariyer, kentleşme, çocuk bakımı yükü ve dijital alışkanlıklar gibi unsurlarının bu dönüşümü hızlandırabileceğini belirtiyor. Ancak en güçlü açıklamayı tek bir faktöre değil, toplumsal normların ve yaşam tercihlerinin geniş çaplı değişimine bağlıyorlar.
Demografik yavaşlama, ekonomik büyüme, iş gücü planlaması ve sosyal sistemlerin geleceği açısından yeni bir denge arayışını gündeme getiriyor. Bu eğilim, önümüzdeki yıllarda üretkenlik, teknoloji ve yaşam kalitesi odaklı yeni bir küresel modelin önünü açabilir.
