Birleşmiş Milletler, küresel istatistiklere erişimi daha akıllı ve pratik hâle getirmek için Google ile yeni bir dijital altyapı kurdu. UN System Data Commons adı verilen platform, farklı BM kuruluşlarının verilerini tek bir çerçevede bir araya getiriyor.
Google'ın açık kaynaklı Data Commons teknolojisi üzerine geliştirilen sistem, kullanıcıların doğal dilde sorular sorarak BM verilerine ulaşmasını sağlıyor. Böylece geleneksel veri tabanı tarama süreçleri yerine, daha anlaşılır ve hızlı bir araştırma deneyimi hedefleniyor.
Yapay zekâ için doğrulanabilir veri altyapısı
Platform, yapay zekâ sistemlerinin dış veri kaynaklarıyla iletişim kurmasına yardımcı olan Model Context Protocol desteğini de sunuyor. Bu yapı, yapay zekâ araçlarının istatistikleri doğrudan sorgulamasına, farklı göstergeleri birleştirmesine ve analizler oluşturmasına imkân tanıyor.
BM, her istatistiğin kaynağını izlenebilir biçimde koruyarak verinin hangi kuruluştan geldiğinin denetlenmesini amaçlıyor. Bu yaklaşım, yapay zekâ destekli araştırmalarda şeffaflık ve veri güvenilirliği açısından önemli bir temel oluşturuyor.
İlk aşamada yaklaşık 20 BM kuruluşunun verisi platformda erişime açıldı; toplam 26 kuruluş ise projeye katılım taahhüdünde bulundu. Hedef, 2027'ye kadar BM sistemindeki istatistiksel veri setlerinin yüzde 80'ini ortak yapıya taşımak.
Google.org, altyapının kurulumu ve kurum içi kapasite geliştirme çalışmaları için 2 milyon dolarlık destek sağladı. Platformun BM yönetiminde çalışması ve zamanla kurum tarafından bağımsız biçimde işletilmesi planlanıyor.
Yeni sistem, araştırmacılar ve kamu kurumları için küresel kalkınma, sağlık, eğitim ve yaşam koşullarına ilişkin verileri daha erişilebilir kılabilir. Gelecekte bu model, yapay zekânın güvenilir kamu verileriyle daha şeffaf, izlenebilir ve üretken çalışmasına katkı sunabilir.
