Meksika'nın Campeche eyaletinde, Calakmul Biosphere Reserve'in yoğun ormanları arasında saklı kalan Minanbé adlı Maya kenti, Sloven ve Meksikalı arkeologlardan oluşan ortak bir ekip tarafından bütünlüğünü korumuş halde keşfedildi. Yucatec Maya dilinde "yol yok" anlamına gelen bu yerleşim, bitki örtüsünün altında yaklaşık bin yıldır görünmeden kalmıştı.
Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü'nün (INAH) onayladığı çalışmada, alanda 43 feet yüksekliğinde bir piramit tapınak ile 14 oyma sunak ve stel tespit edildi. Araştırma, arkeolog Ivan Šprajc'ın Orta Maya Ovaları'nda üç on yılı aşan saha çalışmalarının önemli bir devamı niteliğini taşıyor.
Ekibin yüzey incelemesi, yoğun bitki örtüsünü aşmak için üç millik bir güzergâhın temizlenmesiyle başladı. Ardından yürüyüş ve ATV'lerle alana ulaşıldı. Şprajc, son yıllarda karşılaştıkları yerler arasında buranın özellikle dikkat çekici olduğunu, çünkü yağmalanma izine rastlanmayan ilk iyi korunmuş alanlardan biri olduğunu belirtti.
İncelemede görev alan arkeologlar Atasta Flores Esquivel, Israel Chato López, Quintín Hernández Gómez ve Vitan Vujanović, piramit yapının 7. ile 12. yüzyıllar arasına tarihlenen Río Bec üslubunun güçlü özelliklerini taşıdığını aktardı. Vujanović, bu ölçekte iyi korunmuş bir tapınağı ilk kez kayda geçirdiğini söyledi.
En dikkat çekici buluntulardan biri olan Stele 1, bir kesik sahnesi ve 5 Ajaw tarih işaretini gösteriyor; bu da yapının 849 yılı civarında, Terminal Classic döneminde dikilmiş olabileceğine işaret ediyor. Epigrafist Octavio Esparza Olguín'e göre bu ayrıntı, bölgedeki anıtların son kullanım evresini anlamak açısından önemli bir ipucu sunuyor.
Alanda ayrıca kasıtlı biçimde kırılmış görünen bir sunak da bulundu. Üzerindeki hiyeroglifler ve tüylü başlıklı bir yönetici figürü, bölgenin tarihsel anlatısını daha da zenginleştiriyor. Minanbé, Campeche'de LiDAR teknolojisiyle ortaya çıkarılan yeni Maya yerleşimleri zincirine güçlü bir halka ekliyor. Bu keşif, dijital haritalama ile arkeolojinin gelecekte geçmişi daha ayrıntılı ve erişilebilir biçimde aydınlatabileceğini gösteriyor.
